مجله اینترنتی خانه شکلاتی
انواع قهوه؛ راهنمای کامل روش‌های دم کردن و قهوههای اسپرسویی
آذر
قهوه فقط یک نوشیدنی تلخ و انرژی‌بخش نیست. دنیای قهوه پر از طعم، عطر، روش‌های دم‌آوری و انتخابهای مختلف است. بعضی‌ها قهوه ترک غلیظ و سنتی را دوست دارند. بعضی‌ها قهوه فرانسه ملایم می‌خواهند. بعضی‌ها هم سراغ اسپرسو، لاته، کاپوچینو، موکا یا آمریکانو می‌روند.
اگر برایتان سؤال است انواع قهوه کداماند، انواع قهوه اسپرسو چه تفاوتی با هم دارند یا طرز تهیه انواع قهوه در خانه چطور است، این راهنما برای شماست. ما در خانه شکلاتی تلاش کرده‌ایم این مقاله را طوری بنویسیم که هم برای شروع آشنایی با انواع قهوه ساده باشد، هم برای انتخاب ابزار مناسب دم‌آوری در خانه کاربردی باشد.
به‌طور خلاصه، انواع قهوه را میتوان از سه زاویه شناخت: نوع دانه قهوه، روش دم کردن قهوه و نوشیدنی‌های بر پایه اسپرسو. انتخاب بهترین قهوه به ذائقه شما، میزان تلخی، مقدار کافئین، ابزار در دسترس و حتی زمانی که برای آماده‌سازی دارید بستگی دارد.
انواع قهوه در یک نگاه
قبل از اینکه وارد جزئیات شویم، بهتر است یک تصویر کلی از انواع قهوه‌ها داشته باشیم. وقتی کسی از «انواع قهوه» حرف می‌زند، ممکن است منظورش دانه قهوه، مدل دم‌آوری یا نوشیدنی‌های کافه‌ای باشد.
| دسته‌بندی | نمونه‌ها | مناسب برای چه کسانی؟ |
|---|---|---|
| انواع دانه قهوه | عربیکا، روبوستا، لیبریکا، اگزلتا | کسانی که می‌خواهند طعم و کافئین قهوه را بهتر بشناسند |
| انواع دم کردن قهوه | ترک، فرانسه، اسپرسو، موکاپات، قهوه دمی | کسانی که می‌خواهند در خانه قهوه درست کنند |
| انواع قهوه اسپرسو | لاته، کاپوچینو، آمریکانو، موکا، ماکیاتو | کسانی که نوشیدنی‌های کافه‌ای را دوست دارند |
| قهوه دم‌کردنی | فرانسه، پوراور، کمکس، فرنچ پرس | کسانی که قهوه ملایمتر و شفافتر می‌خواهند |
جمع‌بندی: برای آشنایی با انواع قهوه، فقط دانستن اسم نوشیدنی‌ها کافی نیست. بهتر است بدانید هر نوع قهوه چه طعمی دارد، با چه ابزاری تهیه میشود و برای چه سلیقه‌ای مناسب‌تر است.
قهوه چیست؟
قهوه نوشیدنی‌ای است که از دانه‌های بوداده و آسیابشده گیاه قهوه تهیه میشود. این دانه‌ها بعد از برداشت، فرآوری، خشک شدن، رست و آسیاب، برای دم‌آوری آماده می‌شوند. طعم نهایی قهوه به چند عامل بستگی دارد: نوع دانه، محل کشت، درجه رست، اندازه آسیاب، دمای آب، روش دم‌آوری و حتی تمیزی ابزار.
در خانه شکلاتی، وقتی درباره قهوه صحبت می‌کنیم، فقط منظورمان خود نوشیدنی نیست. ابزارهایی مثل موکاپات، فرنچ پرس، آسیاب دستی، ماگ، تراول ماگ و بانکه نگهداری قهوه هم روی تجربه نهایی شما اثر دارند. یک قهوه خوب، فقط به دانه خوب وابسته نیست؛ ابزار درست هم نقش مهمی دارد.
قهوه خانگی را حرفه‌ای‌تر آماده کنید
اگر دوست دارید در خانه قهوهای خوش‌طعم و نزدیک به سبک کافه درست کنید، ابزار مناسب را دست‌کم نگیرید. در خانه شکلاتی می‌توانید تراول ماگ، موکاپات، پیچر شیر و شات اسپرسو را انتخاب کنید و تجربه دم کردن و نوشیدن قهوه را حرفه‌ای‌تر کنید.
با انتخاب ابزار مناسب، آماده‌سازی قهوه در خانه ساده‌تر، دقیق‌تر و لذت‌بخش‌تر میشود؛ از دم کردن قهوه با موکاپات تا سرو نوشیدنی در تراول ماگ.
انواع دانه قهوه؛ عربیکا، روبوستا و مدل‌های کمتر شناخته‌شده
یکی از پایه‌ای‌ترین بخش‌های آموزش انواع قهوه، شناخت دانه‌هاست. اگر طعم قهوهای که می‌نوشید برایتان مهم است، باید تفاوت دانه‌ها را بدانید.
قهوه عربیکا
عربیکا یکی از شناخته‌شده‌ترین انواع دانه قهوه است. این نوع قهوه معمولاً عطر بیشتر، طعم ملایمتر و اسیدیته لطیف‌تری دارد. بسیاری از قهوههای تخصصی و باکیفیت از دانه عربیکا تهیه می‌شوند.
عربیکا برای کسانی مناسب است که قهوهای خوش‌عطر، متعادل و کمتر تلخ می‌خواهند. اگر تازه وارد دنیای قهوه شده‌اید و تلخی زیاد را دوست ندارید، عربیکا می‌تواند شروع خوبی باشد.
قهوه روبوستا
روبوستا معمولاً طعم تلختر، بدنه قویتر و کافئین بیشتری نسبت به عربیکا دارد. این دانه برای اسپرسو، قهوه فوری و ترکیب‌هایی که کرمای بیشتر می‌خواهند، زیاد استفاده میشود.
اگر قهوه قوی، تلخ و پرانرژی دوست دارید، روبوستا یا ترکیب عربیکا و روبوستا می‌تواند انتخاب خوبی باشد. بسیاری از ترکیب‌های اسپرسو برای ایجاد طعم قویتر، مقداری روبوستا دارند.
قهوه لیبریکا و اگزلتا
لیبریکا و اگزلتا کمتر از عربیکا و روبوستا شناخته شده‌اند. لیبریکا طعمی خاص، کمی دودی و میوه‌ای دارد. اگزلتا هم معمولاً طعم پیچیده‌تر و خاص‌تری ایجاد می‌کند. این دانه‌ها در بازار عمومی کمتر دیده می‌شوند، اما برای کسانی که تجربه‌های متفاوت قهوه را دوست دارند، جذاب‌اند.
انواع دم کردن قهوه؛ کدام روش برای شما بهتر است؟
یکی از مهم‌ترین بخش‌های آشنایی با انواع قهوه، شناخت روش‌های دم کردن قهوه است. National Coffee Association روشهایی مثل drip، pour-over، espresso، French press و cold brew را از روش‌های رایج دم‌آوری معرفی می‌کند.
هر روش دم‌آوری، طعم متفاوتی از قهوه می‌سازد. حتی اگر از یک نوع دانه استفاده کنید، قهوه ترک، قهوه فرانسه و اسپرسو طعم یکسانی نخواهند داشت.
قهوه ترک
قهوه ترک یکی از روش‌های سنتی و محبوب تهیه قهوه است. برای تهیه آن، قهوه باید بسیار ریز آسیاب شود. سپس قهوه، آب سرد و در صورت تمایل شکر، داخل جذوه یا قهوه‌جوش ترکیب می‌شوند و روی حرارت ملایم قرار می‌گیرند.
قهوه ترک معمولاً غلیظ، معطر و سنگین است. چون تفاله قهوه در فنجان باقی می‌ماند، بافت آن با قهوههای فیلترشده فرق دارد. اگر قهوه سنتی و پرعطر دوست دارید، قهوه ترک انتخاب خوبی است.
قهوه فرانسه
قهوه فرانسه معمولاً با فرنچ پرس تهیه میشود. در این روش، قهوه با آسیاب درشت داخل فرنچ پرس ریخته میشود. بعد آب داغ اضافه میشود و بعد از چند دقیقه، پیستون فرنچ پرس به‌آرامی پایین می‌آید.
قهوه فرانسه نسبت به اسپرسو ملایمتر است و حجم بیشتری دارد. اگر دنبال قهوه دم کردنی ساده برای صبح، محل کار یا کنار شیرینی هستید، فرنچ پرس یکی از راحت‌ترین انتخاب‌هاست.
اسپرسو
اسپرسو قهوهای غلیظ و سریع‌الاستخراج است که با فشار آب داغ از میان قهوه آسیابشده تهیه میشود. در خانه می‌توانید با موکاپات، یک قهوه نزدیک به سبک اسپرسو درست کنید. دستگاه اسپرسوساز هم گزینه حرفه‌ای‌تر است.
اسپرسو پایه بسیاری از نوشیدنی‌های کافه‌ای مثل لاته، کاپوچینو، آمریکانو، موکا و ماکیاتو است. اگر انواع قهوه اسپرسو را دوست دارید، آشنایی با اسپرسو نقطه شروع خوبی است.
قهوه دمی یا قهوه دم کردنی
قهوه دم کردنی معمولاً به روشهایی گفته میشود که در آن آب به‌آرامی با قهوه تماس پیدا می‌کند و عصاره‌گیری ملایم‌تری انجام میشود. فرنچ پرس، پوراور، کمکس و قهوه فیلتری در این گروه قرار می‌گیرند.
این مدلها برای کسانی مناسب‌اند که طعم شفافتر، عطر بیشتر و تلخی کمتر می‌خواهند. قهوه دم کردنی معمولاً برای نوشیدن آرام، مطالعه، کار یا پذیرایی سبک انتخاب خوبی است.
جدول مقایسه انواع روش‌های دم کردن قهوه
| روش دم‌آوری | ابزار لازم | درجه آسیاب | زمان تقریبی | ویژگی طعمی |
|---|---|---|---|---|
| قهوه ترک | جذوه یا قهوه‌جوش | بسیار ریز | ۲ تا ۴ دقیقه | غلیظ، معطر و سنتی |
| قهوه فرانسه | فرنچ پرس | درشت | ۴ تا ۶ دقیقه | ملایم، حجیم و متعادل |
| اسپرسو | دستگاه اسپرسوساز | ریز | حدود ۲۵ تا ۳۰ ثانیه | قوی، غلیظ و کرمادار |
| موکاپات | موکاپات | متوسط رو به ریز | ۳ تا ۵ دقیقه | قوی، خانگی و نزدیک به اسپرسو |
| قهوه دمی | دریپر، کمکس یا فیلتر | متوسط | ۳ تا ۵ دقیقه | شفاف، عطری و سبک‌تر |
| کلد برو | ظرف شیشه‌ای یا فیلتر | درشت | ۱۲ تا ۲۴ ساعت | خنک، ملایم و کم‌اسیدیته‌تر |
برای بیشتر روش‌های دم‌آوری گرم، دمای آب اهمیت زیادی دارد. Specialty Coffee Association توضیح میدهد دمای دم‌آوری یکی از متغیرهای مهم کیفیت قهوه است و دمای نزدیک ۹۳ درجه سانتی‌گراد معمولاً نقطه مطلوبی دانسته میشود.
انواع قهوه اسپرسو؛ محبوب‌ترین قهوههای کافه‌ای
وقتی از انواع قهوه اسپرسو صحبت می‌کنیم، منظور نوشیدنی‌هایی است که پایه آن‌ها اسپرسو است. تفاوت اصلی این نوشیدنی‌ها در مقدار شیر، فوم، آب، شکلات یا بستنی است.
آمریکانو
آمریکانو از ترکیب اسپرسو و آب داغ تهیه میشود. طعم آن از اسپرسو ملایمتر است، اما همچنان عطر و شخصیت قهوه را حفظ می‌کند. اگر اسپرسو برایتان خیلی غلیظ است، آمریکانو انتخاب خوبی است.
لاته
لاته از اسپرسو و مقدار زیادی شیر بخارزده تهیه میشود. روی آن معمولاً لایه نازکی از فوم شیر قرار می‌گیرد. لاته طعمی ملایم، کرمی و مناسب افرادی دارد که تلخی اسپرسو را کمتر دوست دارند.
کاپوچینو
کاپوچینو ترکیبی متعادل از اسپرسو، شیر بخارزده و فوم شیر است. نسبت فوم در کاپوچینو بیشتر از لاته است. به همین دلیل، بافتی سبک‌تر و کف‌دارتر دارد. اگر قهوهای کرمی اما قویتر از لاته می‌خواهید، کاپوچینو انتخاب خوبی است.
ماکیاتو
ماکیاتو در ساده‌ترین شکل، اسپرسویی است که مقدار کمی فوم یا شیر به آن اضافه شده است. طعم آن همچنان به اسپرسو نزدیک است، اما کمی نرم‌تر میشود. ماکیاتو برای کسانی مناسب است که طعم قوی قهوه را دوست دارند اما کمی لطافت شیر هم می‌خواهند.
موکا
موکا ترکیبی از اسپرسو، شیر و شکلات است. این نوشیدنی برای کسانی مناسب است که طعم قهوه را دوست دارند اما مزه شکلاتی و شیرین‌تر می‌خواهند. موکا می‌تواند هم گرم سرو شود، هم در نسخه‌های سرد و یخی.
آفوگاتو
آفوگاتو بیشتر شبیه دسر قهوهای است تا نوشیدنی روزمره. برای تهیه آن، یک شات اسپرسو روی بستنی وانیلی ریخته میشود. ترکیب تلخی اسپرسو و شیرینی بستنی، آفوگاتو را به گزینه‌ای جذاب برای بعد از غذا تبدیل می‌کند.
فلت وایت
فلت وایت به لاته شباهت دارد، اما شیر کمتری دارد و بافت آن مخملی‌تر است. طعم قهوه در فلت وایت معمولاً واضح‌تر از لاته حس میشود. اگر لاته برایتان زیادی شیری است، فلت وایت را امتحان کنید.
جدول تفاوت انواع قهوههای بر پایه اسپرسو
قهوههای بر پایه اسپرسو با ترکیب متفاوتی از اسپرسو، شیر، فوم، آب داغ یا مواد طعم‌دهنده آماده می‌شوند. شناخت تفاوت این نوشیدنی‌ها کمک می‌کند از بین انواع قهوه، گزینه‌ای را انتخاب کنید که با ذائقه، میزان تلخی دلخواه و سبک مصرف روزانه شما هماهنگ‌تر باشد.
| نوع قهوه | ترکیب اصلی | طعم غالب | مناسب برای |
|---|---|---|---|
| اسپرسو | قهوه فشرده و آب داغ | بسیار قوی و غلیظ | طرفداران طعم تلخ و انرژی سریع |
| آمریکانو | اسپرسو + آب داغ | ملایمتر از اسپرسو | صبحانه و استفاده روزانه |
| لاته | اسپرسو + شیر بخارزده | ملایم و شیری | کسانی که تلخی کم می‌خواهند |
| کاپوچینو | اسپرسو + شیر + فوم | کرمی و متعادل | علاقه‌مندان به فوم شیر |
| ماکیاتو | اسپرسو + کمی فوم یا شیر | قوی با لطافت کم | دوستداران اسپرسو |
| موکا | اسپرسو + شیر + شکلات | شیرین و شکلاتی | کسانی که قهوه دسرمانند می‌خواهند |
| آفوگاتو | اسپرسو + بستنی | تلخ و شیرین | دسر قهوهای |
| فلت وایت | اسپرسو + شیر کمتر | قویتر از لاته | طرفداران قهوه شیری اما جدی‌تر |
اگر این طعم را دوست دارید، کدام قهوه مناسب شماست؟
| سلیقه شما | پیشنهاد خانه شکلاتی |
|---|---|
| قهوه تلخ و قوی می‌خواهید | اسپرسو، موکاپات، آمریکانو |
| قهوه ملایم و شیری دوست دارید | لاته، فلت وایت |
| قهوه کرمی و کف‌دار می‌خواهید | کاپوچینو |
| قهوه شیرین و شکلاتی می‌خواهید | موکا |
| قهوه سنتی و غلیظ دوست دارید | قهوه ترک |
| قهوه سبک و دم‌کردنی می‌خواهید | قهوه فرانسه، پوراور، کمکس |
| قهوه خنک و تابستانی می‌خواهید | کلد برو یا آیس آمریکانو |
جمع‌بندی: این جدول به شما کمک می‌کند بدون سردرگمی، از بین انواع قهوه‌ها مدل مناسب خود را انتخاب کنید. اگر طعم قوی می‌خواهید سراغ اسپرسو و آمریکانو بروید؛ اگر نوشیدنی نرم‌تر و شیری دوست دارید، لاته، کاپوچینو یا فلت وایت انتخابهای بهتری هستند.
طرز تهیه انواع قهوه در خانه؛ از کجا شروع کنیم؟
برای تهیه قهوه در خانه، لازم نیست از همان ابتدا دستگاه گران‌قیمت بخرید. اگر تازه شروع کرده‌اید، موکاپات، فرنچ پرس یا قهوه‌جوش ترک می‌توانند انتخابهای خوبی باشند. این ابزارها هم ساده‌اند، هم فضای زیادی نمی‌گیرند.
برای قهوه ترک، به جذوه و قهوه بسیار ریز نیاز دارید. برای قهوه فرانسه، فرنچ پرس و قهوه با آسیاب درشت مناسب‌تر است. برای موکاپات، قهوه باید متوسط رو به ریز آسیاب شود. اگر می‌خواهید لاته یا کاپوچینو درست کنید، باید علاوه بر قهوه پایه، شیر گرم و فوم شیر هم داشته باشید.
در خانه شکلاتی، پیشنهاد ما این است که اول سبک قهوه مورد علاقه‌تان را بشناسید، بعد ابزار بخرید. اگر قهوه غلیظ می‌خواهید، موکاپات گزینه خوبی است. اگر قهوه ملایم و حجیم دوست دارید، فرنچ پرس انتخاب بهتری است. اگر قهوه را برای بیرون از خانه یا محل کار می‌خواهید، ماگ و تراول ماگ هم می‌توانند تجربه نوشیدن قهوه را راحت‌تر کنند.
ابزارهای لازم برای دم کردن قهوه در خانه
برای اینکه قهوه خانگی طعم بهتری داشته باشد، ابزار مناسب اهمیت زیادی دارد.
موکاپات
موکاپات یکی از محبوب‌ترین ابزارها برای تهیه قهوه غلیظ در خانه است. با موکاپات می‌توانید قهوهای نزدیک به اسپرسو درست کنید. این ابزار برای کسانی مناسب است که قهوه قوی دوست دارند اما دستگاه اسپرسوساز ندارند.
فرنچ پرس
فرنچ پرس برای تهیه قهوه دم کردنی و ملایمتر مناسب است. استفاده از آن ساده است و برای محل کار، خانه و صبحانه انتخاب خوبی محسوب میشود.
آسیاب قهوه
آسیاب تازه قهوه یکی از مهم‌ترین عوامل طعم خوب است. اگر قهوه را درست قبل از دم کردن آسیاب کنید، عطر و طعم بیشتری دریافت می‌کنید. درجه آسیاب هم باید با روش دم‌آوری هماهنگ باشد.
بانکه نگهداری قهوه
قهوه باید دور از رطوبت، نور و هوا نگهداری شود. بانکه مناسب کمک می‌کند عطر قهوه دیرتر از بین برود. اگر دانه یا پودر قهوه را در خانه نگه می‌دارید، ظرف نگهداری خوب ضروری است.
ماگ و تراول ماگ
برای لذت بردن از قهوه، فنجان و ماگ هم مهم‌اند. ماگ مناسب برای خانه و محل کار کاربردی است. تراول ماگ هم برای کسانی خوب است که قهوه را در مسیر، ماشین، دانشگاه یا محل کار همراه خود می‌برند.
چند نکته طلایی برای دم کردن قهوه خوش‌طعم
برای اینکه آموزش انواع قهوه فقط روی کاغذ نماند، بهتر است چند اصل ساده را رعایت کنید:
- از قهوه تازه‌تر استفاده کنید.
- قهوه را تا حد امکان نزدیک به زمان دم‌آوری آسیاب کنید.
- درجه آسیاب را با روش دم‌آوری هماهنگ کنید.
- آب باکیفیت و بدون بوی نامطبوع استفاده کنید.
- ابزار دم‌آوری را بعد از هر بار استفاده تمیز کنید.
- قهوه را بیش از حد روی حرارت نگه ندارید.
- نسبت قهوه به آب را ثابت نگه دارید و بعد طبق ذائقه تغییر دهید.
یک نقل‌قول معتبر از FDA درباره کافئین هم برای مصرف روزانه مهم است: «For most adults, the FDA has cited 400 milligrams a day»؛ یعنی برای بیشتر بزرگسالان، FDA حدود ۴۰۰ میلی‌گرم کافئین در روز را مقداری می‌داند که معمولاً با اثرات منفی جدی همراه نیست. البته حساسیت افراد به کافئین متفاوت است.
مصرف قهوه برای چه کسانی نیاز به احتیاط دارد؟
قهوه برای بسیاری از افراد یک نوشیدنی روزانه لذت‌بخش است، اما مصرف آن برای همه به یک اندازه مناسب نیست. اگر به کافئین حساس هستید، دچار اضطراب، بی‌خوابی، تپش قلب یا مشکلات گوارشی می‌شوید، بهتر است مقدار مصرف خود را کنترل کنید.
زنان باردار هم باید درباره مصرف کافئین دقت بیشتری داشته باشند. ACOG می‌گوید مصرف متعادل کافئین، یعنی کمتر از ۲۰۰ میلی‌گرم در روز، به نظر نمی‌رسد عامل مهمی در سقط یا زایمان زودرس باشد؛ با این حال بهتر است در دوران بارداری درباره مقدار مصرف با پزشک مشورت شود.
بنابراین در این مقاله، وقتی از فواید قهوه صحبت می‌کنیم، منظور مصرف متعادل و متناسب با شرایط فردی است. قهوه درمان بیماری نیست و نباید جایگزین توصیه پزشک یا رژیم غذایی سالم شود.
جمع‌بندی
انواع قهوه را میتوان از سه زاویه شناخت: دانه قهوه، روش دم‌آوری و نوشیدنی‌های بر پایه اسپرسو. عربیکا و روبوستا دو دانه شناخته‌شده‌تر هستند. قهوه ترک، قهوه فرانسه، اسپرسو، موکاپات و قهوه دمی از روش‌های محبوب دم کردن قهوه به شمار می‌روند. لاته، کاپوچینو، آمریکانو، موکا، ماکیاتو، فلت وایت و آفوگاتو هم از محبوب‌ترین انواع قهوه اسپرسو هستند.
اگر تازه وارد دنیای قهوه شده‌اید، پیشنهاد خانه شکلاتی این است که اول ذائقه خود را بشناسید. قهوه تلخ و قوی می‌خواهید یا قهوه ملایم و شیری؟ قهوه دم کردنی دوست دارید یا قهوه کافه‌ای؟ بعد از مشخص شدن این موضوع، انتخاب ابزارهایی مثل موکاپات، فرنچ پرس، آسیاب قهوه، بانکه، ماگ یا تراول ماگ ساده‌تر میشود.
قهوه خوب فقط به نوع دانه وابسته نیست. روش درست دم‌آوری، ابزار مناسب، آب باکیفیت و کمی تمرین، می‌تواند قهوه خانگی شما را به طعمی نزدیک‌تر به کافه برساند.